Thế mạnh giúp Tôm Việt Nam trụ vững trước áp lực xuất khẩu theo chia sẻ từ
1. Bước sang tuần đầu tiên của tháng 11, thị trường tôm thẻ chân trắng nguyên liệu tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận nhịp tăng nhẹ so với tuần liền trước.
Cụ thể, tôm thẻ cỡ 25 con/kg nhích thêm 5.000 đồng, lên mức 180.000 đồng/kg; cỡ 30 con/kg đạt 162.000 đồng/kg (tăng 2.000 đồng/kg). Nhóm tôm cỡ 40 con/kg được thương lái thu mua quanh mốc 136.000 – 138.000 đồng/kg, tăng từ 4.000 – 5.000 đồng/kg. Ở các kích cỡ nhỏ hơn, tôm loại 60 – 70 con/kg dao động từ 110.000 – 115.000 đồng/kg và loại 80 – 100 con/kg ở mức 100.000 – 108.000 đồng/kg, tăng vài nghìn đồng mỗi kg tùy size.
Trái ngược với đà phục hồi của tôm thẻ, giá tôm sú tại ao lại đang chịu áp lực điều chỉnh giảm. Hiện tôm sú loại 20 con/kg được giao dịch quanh mức 200.000 đồng/kg, trong khi loại 30 con/kg lùi về mốc 160.000 đồng/kg, thấp hơn khoảng 60.000 đồng/kg so với thời điểm cách đây một tháng.

Sự phân hóa giá tôm nguyên liệu trong nước diễn ra trong bối cảnh ngành tôm Việt Nam đang phải đối mặt với cuộc cạnh tranh khốc liệt trên thị trường quốc tế. Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), lũy kế 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu tôm cả nước đạt 4,22 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ tôm hùm xanh khi đạt gần 915 triệu USD (tăng 31%, đóng góp khoảng 62% mức tăng toàn ngành), trong khi mặt hàng chủ lực là tôm thẻ chân trắng chỉ tăng khiêm tốn 4%, đạt 2,62 tỷ USD. Đáng chú ý, thị phần tại Mỹ ghi nhận mức sụt giảm 19,1% trong 10 tháng qua.
Phân tích về áp lực này, ông Lê Văn Quang – Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú cho biết, tôm thẻ chân trắng Việt Nam đang bị cạnh tranh gay gắt về giá bởi nguồn cung từ Ecuador và Ấn Độ. Đáng ngại hơn, các nhà máy tại Ecuador đã đầu tư dây chuyền máy lột tôm từ Trung Quốc để mở rộng sang phân khúc chế biến sâu như tôm thịt còn đuôi (PTO) hay tôm thịt bỏ đuôi (PD) vốn là thế mạnh của Việt Nam. Việc Ecuador đẩy mạnh xuất khẩu các dòng tôm sơ chế, xẻ lưng với mức giá rẻ đã khiến đơn hàng tôm cỡ nhỏ và trung bình của doanh nghiệp Việt tại Bắc Mỹ gặp nhiều trở ngại.
Không chỉ tại Mỹ, sức ép còn lan rộng sang châu Âu (EU) – thị trường mà hàng giá trị gia tăng chiếm hơn 50% kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam. Thống kê trong 8 tháng năm 2025 cho thấy lượng tôm Ecuador xuất sang EU vượt mốc 160.000 tấn, bỏ xa con số khoảng 35.000 tấn của Việt Nam. Từ thực tế này, lãnh đạo Minh Phú nhận định Việt Nam không nên đối đầu trực diện về giá với Ecuador ở phân khúc tôm thẻ, mà cần chuyển hướng khai thác những lợi thế cạnh tranh đặc thù, trong đó tôm sú là mũi nhọn chiến lược nhờ lợi thế diện tích nuôi quảng canh, sinh thái rộng lớn và việc Ecuador không nuôi loài tôm này.
2. Tôm sú chiếm gần 80% diện tích nhưng mới đóng góp khoảng 1/4 sản lượng
Dẫn số liệu năm 2025 từ Minh Phú, tổng diện tích nuôi tôm nước lợ đạt 704.650 ha với sản lượng gần 1,19 triệu tấn. Trong cơ cấu này, tôm sú chiếm tới 559.150 ha (tương đương 79,4% diện tích) nhưng sản lượng chỉ dừng ở mức 312.938 tấn (chiếm 26,3%). Ngược lại, tôm thẻ chân trắng chỉ sử dụng 20,6% diện tích nhưng tạo ra tới 73,7% tổng sản lượng. Năng suất trung bình của tôm sú hiện mới đạt 0,56 tấn/ha, chênh lệch rất lớn so với mức 6,03 tấn/ha của tôm thẻ. (Số liệu này thấp hơn thống kê từ Cục Thủy sản và Kiểm ngư với diện tích cả nước khoảng 750.000 ha, sản lượng 1,29 triệu tấn; riêng vùng ĐBSCL chiếm 93,2% với 704.400 ha).

Theo đánh giá của Minh Phú, khoảng cách năng suất này chính là dư địa khổng lồ để nâng cao sản lượng tôm sú mà không cần mở rộng thêm quỹ đất. Hơn nữa, giá trị thương mại của tôm sú vượt trội hơn hẳn. Dựa trên dữ liệu thị trường Mỹ từ Expana ngày 13/10, ở cùng quy cách tôm bóc vỏ, bỏ chỉ, chừa đuôi (PTO), tôm sú có giá bán cao hơn tôm thẻ châu Á từ 27 – 49% và cao hơn tôm thẻ Ecuador từ 26 – 48% tùy kích cỡ. Riêng phân khúc tôm sú đại cỡ 6 – 8 con/pound (tương đương 13 – 18 con/kg), giá chào bán lên tới 17,3 USD/pound – phân khúc mà tôm thẻ gần như không có sản phẩm cạnh tranh.
Bên cạnh lợi thế về vùng nuôi sinh thái, kinh nghiệm canh tác và tiềm năng xây dựng thương hiệu, những bước tiến trong công nghệ gia hóa tôm sú giống toàn cầu đang mở ra cơ hội nâng cao mật độ nuôi, vượt ra khỏi giới hạn của mô hình quảng canh, tôm – lúa hay tôm – rừng truyền thống.
Để hiện thực hóa tiềm năng này, Minh Phú đề xuất nhân rộng quy trình nuôi tôm hai giai đoạn: tôm giống được ương dưỡng tập trung trong hệ thống ao có kiểm soát cho đến khi đạt kích cỡ khoảng 1g/con rồi mới thả ra ao nuôi thương phẩm. Giải pháp này giúp giảm thiểu tỷ lệ hao hụt do cá dữ và địch hại tự nhiên tấn công, từ đó nâng cao tỷ lệ sống và mật độ nuôi.
Theo bài toán tính toán của doanh nghiệp, nếu năng suất trên 578.650 ha diện tích nuôi tôm sinh thái và quảng canh tăng gấp đôi, sản lượng khu vực này sẽ chạm mốc gần 596.000 tấn. Cộng với sản lượng giữ nguyên từ vùng nuôi công nghiệp, tổng sản lượng tôm nước lợ cả nước sẽ đạt gần 1,49 triệu tấn (tăng 25% so với mức 1,19 triệu tấn năm 2025). Nếu năng suất tăng gấp ba lần, tổng sản lượng toàn ngành có thể bứt phá lên gần 1,79 triệu tấn, tương đương mức tăng 50%.
Từ các phân tích trên, Minh Phú kiến nghị cơ quan quản lý đưa tôm sú vào nhóm đối tượng ưu tiên trong chiến lược phát triển ngành tôm, đi kèm bộ chỉ tiêu năng suất cụ thể cho từng mô hình tôm – rừng, tôm – lúa và quảng canh cải tiến. Doanh nghiệp cũng đề xuất chính sách hỗ trợ cải tạo hạ tầng vùng nuôi, đầu tư hệ thống ao ương, kênh mương thủy lợi và thúc đẩy chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp – hợp tác xã – nông hộ trong cung ứng giống và bao tiêu đầu ra. Đồng thời, cần đẩy mạnh nghiên cứu chọn tạo nguồn giống tôm sú sạch bệnh, tăng trưởng nhanh, song hành với chiến lược xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại tôm sú sinh thái Việt Nam vào các phân khúc cao cấp trên thế giới.

Chúng tôi làm việc vì sự thành công của Quý Khách Hàng!!