Bức tranh toàn cảnh ngành tôm Việt Nam

I. Quy mô và Năng lực Sản xuất

Việt Nam sở hữu hơn 700.000 ha diện tích nuôi trồng thủy sản tập trung vào hai chủng loại chủ lực: tôm thẻ chân trắng và tôm sú.

Nước ta hiện duy trì vị thế dẫn đầu toàn cầu về tôm sú — giống tôm bản địa truyền thống — với nguồn cung ổn định đạt khoảng 300.000 tấn/năm. Trong khi đó, tôm thẻ chân trắng bắt đầu được nhân rộng tại nhiều địa phương trên cả nước từ năm 2008.

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đóng vai trò là “thủ phủ” nuôi tôm của cả nước. Trong đó, 5 địa phương sở hữu diện tích canh tác lớn nhất bao gồm: Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bến Tre và Kiên Giang.

II. Hoạt động Chế biến và Thị trường Xuất khẩu

Suốt hai thập kỷ qua, tôm luôn là mặt hàng nòng cốt trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Mỗi năm, nhóm hàng này đóng góp từ 40% đến 45% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành, mang về nguồn thu dao động từ 3,5 đến 4,6 tỷ USD. Hiện sản phẩm tôm Việt Nam đã hiện diện tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó 5 thị trường tiêu thụ trọng điểm gồm: Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc. Nhờ những bước tiến bền bỉ, Việt Nam đã vươn lên trở thành nhà xuất khẩu tôm lớn thứ ba trên thế giới, chỉ xếp sau Ecuador và Ấn Độ.

Lợi thế cạnh tranh của ngành tôm Việt Nam tập trung chủ yếu tại vùng ĐBSCL — khu vực đóng góp tới 95% tổng sản lượng và là nơi đặt hầu hết các hệ thống nhà máy chế biến quy mô lớn.

Ngành công nghiệp tôm nội địa đã có sự lột xác toàn diện về quy mô lẫn năng lực quản trị kỹ thuật. Kiểm soát chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và quản lý tác động môi trường được chuẩn hóa trên toàn bộ chuỗi giá trị: từ khâu sản xuất giống, nhà máy thức ăn, trang trại nuôi trồng, nhà máy chế biến cho đến hệ thống kho lạnh bảo quản đạt chuẩn xuất khẩu. Cam kết về một ngành nuôi tôm an toàn và bền vững được thể hiện rõ nét qua số lượng trang trại đạt các chứng nhận quốc tế uy tín ngày càng tăng, tiêu biểu như BAP (Best Aquaculture Practices), GlobalGAP và ASC (Aquaculture Stewardship Council).

Đặc biệt vào năm 2025, kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam đã cán mốc kỷ lục lịch sử 4,6 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 19% so với năm 2024.